Kompetencje kluczowe
Kompetencja jest strukturą poznawczą, na którą składa się wiedza, umiejętności oraz postawa. Kompetencje kluczowe odgrywają w przedszkolu wyjątkową rolę. Stanowią podstawowe, najważniejsze i najistotniejsze umiejętności, które powinno nabyć każde dziecko.
Cele kształcenia dzieci w wieku przedszkolnym (rozporządzenie MEN)
- Wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i dalszej edukacji.
- Budowanie systemu wartości, w tym wychowywanie dzieci tak, aby wiedziały, co jest dobre, a co złe.
- Kształtowanie w dzieciach odporności emocjonalnej koniecznej do racjonalnego radzenia sobie w nowych i trudnych sytuacjach, w tym także do znoszenia różnych niepowodzeń i porażek.
- Rozwijanie umiejętności społecznych dzieci, niezbędnych w poprawnych relacjach z innymi dziećmi i dorosłymi.
- Stwarzanie warunków sprzyjających wspólnej i zgodnej zabawie oraz nauce dzieci o zróżnicowanych możliwościach fizycznych i intelektualnych.
- Troska o zdrowie dzieci i ich sprawność fizyczną, zachęcanie do uczestnictwa w zabawach i grach sportowych.
- Budowanie dziecięcej wiedzy o świecie społecznym, przyrodniczym i technicznym oraz rozwijanie umiejętności prezentowania swoich przemyśleń w sposób zrozumiały dla innych.
- Wprowadzanie dzieci w świat wartości estetycznych i rozwijanie umiejętności wypowiadania się poprzez muzykę, małe formy teatralne i sztuki plastyczne.
- Kształtowanie u dzieci poczucia przynależności społecznej (do rodziny, grupy rówieśniczej i wspólnoty narodowej) oraz postawy patriotycznej.
- Zapewnienie dzieciom szans na lepszą edukację poprzez wspieranie ich ciekawości, aktywności i samodzielności, a także uczenie tych wiadomości i umiejętności, które są ważne dla edukacji szkolnej.
Wyróżnia się 8 kompetencji kluczowych:
1. Porozumiewanie się w języku ojczystym.
Przykładowe działania przedszkola
Codzienne wspomaganie rozwoju mowy poprzez:
Słuchanie utworów literackich czytanych zarówno przez nauczyciela, jak
i zaproszonych gości;wypowiedzi spontaniczne i kierowane;
ćwiczenia pamięci odtwórczej, nauka wierszy, ról;
odgrywanie scenek (drama, zabawy paluszkowe, tatr kukiełkowy, pacynki);
występy artystyczne dzieci w uroczystościach przedszkolnych;
uczestnictwo w konkursach;
wypowiadanie się dziecka na własny temat;
prowadzenie codziennych różnorodnych zabaw logopedycznych (artykulacyjnych, oddechowych);
ćwiczenia grafomotoryki ręki jako przygotowanie do pisania (np. plastelina, ciastolina, gazety, masa solna);
kreślenie szlaczków literopodobnych na różnorodnym podłożu, kreślenie liter po śladzie i samodzielnie;
kontakt z żywym słowem- nauczyciel, aktorzy (wg harmonogramu);
biblioteczki w każdej sali- codzienny kontakt z literaturą;
2. Porozumiewanie się w językach obcych.
Przykładowe działania przedszkola
W ramach realizacji zadań z tego obszaru dzieci uczestniczą w zajęciach języka angielskiego 2 x w tygodniu(grupa młodsza 20 minut, grupa starsza 30 minut).
Podczas zajęć przedszkolaki poznają i utrwalają podstawowe słowa i zwroty w języku angielskim (np. podają swoje imię, wiek, określają nastrój, liczą, nazywają kolory, części ciała, ubrania, podają nazwy zwierząt, części garderoby), śpiewają i tańczą do piosenek po angielsku.
Zajęcia to gry i zabawy ruchowe(grupowe, w parach), piosenki, historyjki obrazkowe, scenki dramowe.
3. Kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo- techniczne.
Przykładowe działania przedszkola
Kompetencje matematyczne:
Codzienne zabawy w przeliczanie, klasyfikowanie, mierzenie, ważenie, rozróżnianie stron: lewa/prawa;
przeliczanie, porównywanie liczebności, stosowanie liczebników porządkowych, orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni oraz na kartce, pomiary długości, klasyfikowanie, przekształcanie, rytm, następstwo czasu);
ćwiczenia, zadania, zabawy eksperymentalno-doświadczalne, kulinarne.
Kompetencje naukowo-techniczne:
Codzienne działania m.in. obserwacje zjawisk atmosferycznych, przyrodniczych;
prowadzenie kalendarza pogody;
prowadzenie czasowych „ogródków” w salach;
zabawy mikroskopem, lupą itp.;
zabawy eksperymentalno-doświadczalne (poznawanie podstawowych praw fizycznych, chemicznych), plastyczne, przestrzenne.
4. Kompetencje informatyczne.
Przykładowe działania przedszkola
Wykorzystywanie narzędzi TIK (np. magnetofon, rzutnik, laptop, komputer, aparat cyfrowy, dyktafon, kamera, urządzenia sterowane dotykiem m.in. tablety) w różnych sytuacjach i przy różnych zadaniach;
wykorzystywanie Internetu – oglądanie prezentacji i filmów edukacyjnych, spektaklów teatralnych;
zabawy w kodowanie i dekodowanie;
zajęcia profilaktyczne- dziecko bezpieczne w sieci.
5. Umiejętność uczenia się.
Przykładowe działania przedszkola
Kompetencja ta jest kształtowana poprzez realizację wszystkich obszarów podstawy programowej wychowania przedszkolnego;
podczas wszelkich zajęć dzieci kształtują umiejętność obserwacji i wyciągania wniosków z własnych działań prowadzonych w przedszkolu, uczą się konkretnych zachowań i reakcji;
dzieci wdrażane są do samodzielnego zdobywania wiedzy przy pomocy różnorodnych źródeł wiedzy (tradycyjnych i nowoczesnych) oraz do współpracy i współdziałania w zespole, grupie, ale też pracy indywidualnej;
stosowanie wzmocnień pozytywnych;
praca w grupach mieszanych wiekowo- uczenie się od siebie, praca zespołowa.
6. Kompetencje społeczne i obywatelskie.
Przykładowe działania przedszkola
Realizacja tych treści odbywa się nieustannie, podczas wszystkich sytuacji, z jakimi stykamy się w przedszkolnej rzeczywistości, a ich celem jest wykształcenie u dzieci postaw społecznie pożądanych:
Budzenie zainteresowania historią swojej rodziny, okolicy, kraju;
stosowanie zwrotów grzecznościowych, kulturalne zachowanie podczas różnorodnych sytuacji, umiejętność współpracy, otwartość, bezkonfliktowość, tolerancja, przy jednoczesnym eliminowaniu postaw społecznie niepożądanych;
służą temu tworzone w grupach kodeksy zachowania, nauka patriotyzmu (przez obchody m.in. Dnia Niepodległości, Dnia Flagi);
spacery, wycieczki do różnych miejsc użyteczności publicznej (sklep, zakład fryzjerski, biblioteka, apteka, poczta itp.);
spotkania z przedstawicielami różnych zawodów (pielęgniarka, ratownik medyczny, policjant, strażak) i z rodzicami, którzy prezentują swoje zawody;
realizacja programów edukacyjnych, profilaktycznych, ekologicznych itp.
7. Inicjatywność i przedsiębiorczość.
Przykładowe działania przedszkola
Każdorazowo stwarzane są okazje pozwalające dzieciom samodzielnie doświadczać, eksperymentować, eksplorować (np. robienie sałatek, pieczenie, malowanie, rysowanie, wydzieranie, lepienie, układanie klocków, zabawy w piaskownicy);
codzienne zabawy na placu zabaw, w kącikach zainteresowań;
zabawy doświadczalne i eksperymentalne;
granie w gry zespołowe typu, np. „chińczyk”, warcaby, domino, memory itp.
warsztaty plastyczne, sportowe, kulinarne;
współpraca podczas stawiania im zadań do wykonania w parach, grupach czy zespołach, co pozwala im działać i poczuć odpowiedzialność za ostateczny efekt swoich działań;
wycieczki (piesze i autokarowe).
8. Świadomość i ekspresja kulturalna.
Przykładowe działania przedszkola
Codzienne malowanie (w tym nietypowymi technikami, np. malowanie gąbkami), rysowanie, śpiewanie, taniec;
wystawy prac dzieci (sala, szatnia, strona internetowa);
udział w różnych uroczystościach- jako mali aktorzy (pasowanie na przedszkolaka, Święto Niepodległości, Jasełka, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Mamy i Taty, pożegnanie przedszkola);
udział w konkursach (muzyczne, plastyczne, recytatorskie), przeglądach, występach.